slide3.jpg

In 1998 hebben wij meegewerkt aan de restauratie van de bekendste (en mooiste!) bioscoop van Amsterdam.

Op het dak bevinden zich twee koepel torens, die beide zijn voorzien van lantaarns. Bij de restauratie van o.a. de beide koepel torens, bleek dat er veel achterstallig onderhoud moest worden uitgevoerd aan het staalwerk.
Zo werden de torens bijvoorbeeld bij de vier hoeken opgesierd met ovaal gebogen metalen ornamenten, die door ons geheel zijn gerestaureerd (en deels vernieuwd). De gebogen stalen (tevens scharnierende) trappen die naar de lantaarns lopen zijn ook geheel vernieuwd.
Aan de voorgevel zijn de twee vlaggenstokhouders, inclusief de sierelementen en het balkonhek gerestaureerd. De roestwerende behandeling van de metalen onderdelen is door ons uitgevoerd (Staalstralen, metalliseren, grondprimer en kleurcoating).

 

  • tuschinski_01
  • tuschinski_02
  • tuschinski_03
  • tuschinski_04
  • tuschinski_05
  • tuschinski_06
  • tuschinski_07
  • tuschinski_08
  • tuschinski_09

Lees hier meer over de restaurantie van Theater Tuschinski:

(Bron: bureau Monumentenzorg Amsterdam, 2001)

 

Theater Tuschinski (1918/21)

Op 28 oktober 1921 werd aan de Reguliersbreestraat filmpaleis Theater Tuschinski geopend. Opdrachtgever was Abraham Tuschinski, een Poolse immigrant die aanvankelijk op doorreis naar Amerika in Nederland was beland. Na te zijn begonnen in Rotterdam, waar hij vier bioscopen exploiteerde, richtte hij vanaf 1916 zijn ogen op Amsterdam. Hier zou in de ‘Duvelshoek’ - het buurtje tussen Rembrandtplein en de Munt - een ongeëvenaard ‘wereldtheaterpaleis’ moeten verrijzen. Het Tuschinski Theater werd gebouwd naar een ontwerp van de onbekende architect Hijman Louis de Jong, die daarna al snel onenigheid kreeg met de dominante en eigenzinnige Tuschinski.

De rijk gedecoreerde gevel in de opvallende, geheel eigen bouwstijl - wellicht nog het best betiteld met ‘Art Deco van Theater Tuschinski’ - is geheel bekleed met geglazuurde tegels en keramische sculpturen, her en der verfraaid met smeedijzeren decoraties en lampen. De oosters aandoende architectuur van de voorgevel had met zijn markante torens een ‘adverterende’ functie; het was bedoeld om het publiek binnen te leiden in een illusoire wereld, waar het weelderige interieur diende als passende omgeving voor de aanstonds onder begeleiding van filmorgel en theaterorkest getoonde filmbeelden en variéténummers.

Het theater bood plaats aan 1600 bezoekers, met twee vooruitstekende en ‘hangende’ balkons. Voor de inrichting van het gebouw was alleen het mooiste goed genoeg: tropische hardhoutsoorten, fijn geslepen glas, rijk gedecoreerd textiel, zwaar brons en koper, fraai marmer en luxe tapijten. Niet alleen op bouwkundig en decoratief gebied werd het theater heel bijzonder. Ook de elektrotechnische installatie was zijn tijd vooruit en met het revolutionaire verwarming- en ventilatiesysteem werd op alle plekken in het theater de temperatuur gelijk gehouden.

Naast de filmzaal waren nog tal van nevenvertrekken, met elk een eigen stijl en sfeer, waar andere vormen van amusement plaats vonden. De totale kosten bedroegen uiteindelijk het destijds astronomische bedrag van circa vier miljoen gulden. In de jaren '30 werd de aankleding van de filmzaal versoberd, als aanpassing aan de toen heersende smaak. De meeste nevenruimten werden in de jaren '70 verbouwd tot filmzalen.

 

De restauratie

In 1998 werd het exterieur van Tuschinski, de gevel en de torens, gerestaureerd. Momenteel is de uitbreiding van het Tuschinski Theater in aanbouw. Gecombineerd met nieuwbouw zal het complex in totaal 19 zalen en ruim 4000 stoelen bevatten. Bij die gelegenheid zal ook het oorspronkelijke theater worden gerestaureerd. Uitgangspunt van deze restauratie is de unieke en originele staat van het gebouw.

Wat de buitenkant van Tuschinski zo interessant maakt is dat deze geheel van terracotta is. Dat komt in Nederland niet veel voor. De gevel en torens werden nadat zij in ruwbouw gereed waren gekomen met grijsbruin geglazuurde terracotta elementen bekleed. Een groot gedeelte bestaat uit vlakke of wel enigszins gebogen tegels. Om extra dimensies in de gevel te krijgen werd gebruik gemaakt van zogenaamde reliëf stukken. Van betrekkelijk eenvoudig, zoals bijvoorbeeld aan de bovenkant van de torens tot zeer complex in sculpturale vormen zoals olifantenkoppen en het masker bovenin. Voor zover we nu weten zijn daarbij twee kunstenaars betrokken geweest: C. Bartels en Barend Jordens.

Na bijna een eeuw moest er aan de bekleding wel wat gebeuren; al het voegwerk moest worden vernieuwd. Beschadigingen van de glazuurlaag werden hersteld. Veel aandacht vroegen de beëindigingen van de torens. Dit zijn plaatsen waar inwaterende voegen heel wat schade hebben veroorzaakt. Sommige pinakels waren, door de inwerking van water en vorst als het ware uit elkaar gebarsten. Het metselwerk werd deels vervangen waarna de keramiek kon worden herplaatst.

Een fraai staaltje van vakmanschap vormen de beide met koper bedekte koepels waarop lantaarns staan. Ooit gemaakt door de Schiedammer fabriek P.G. Duchateau die ook tekende voor het andere metaalwerk. Koper werd niet zomaar op het beschot van de houten koepel getimmerd. Dat gebeurde door de platen in elkaar te haken wat mogelijk werd door de randen geheel om te zetten. Er kwam bij wijze van spreken geen spijker aan te pas. Dat geldt niet voor de fraai bewerkte sierribben die op het dakbeschot werden vernageld. Deze sierribben zijn opgebouwd uit veel afzonderlijk gedreven onderdelen die aan elkaar zijn geklonken. Boven aan de koepel verlopen deze sierribben en fungeren daar als ondersteuning van de lantaarn. De dakbeplating en rechthoekig ornamentwerk onder de basis van de koepel zijn tijdens de restauratie vervangen, maar de sierribben zijn hergebruikt.

Momenteel is de uitbreiding van het Tuschinski Theater in aanbouw. Gecombineerd met nieuwbouw zal het complex in totaal 19 zalen en ruim 4000 stoelen bevatten. Bij die gelegenheid zal ook het oorspronkelijke theater worden gerestaureerd. Uitgangspunt van deze restauratie is de unieke en originele staat van het gebouw.
terug

 

Kouwenhoven B.V.
Teerketelsteeg 12-14
1012 TB Amsterdam
Telefoon: 020 - 624 77 19
Fax: 0299 - 37 28 43
Email: info@kouwenhoven.nl

Wij zijn aangesloten bij:

Ga naar boven